11223344556666

            යාන්තමින් අදුර පැමිනෙත්ම අප සුපුරුදු අවන්හල වෙතට පැමිනෙන්නට සමත්විනිමු. අවන්හලේ උද්‍යානයභාර මැදි වියැත්තා අප වාහනය වාහන ගාල තුල නතර කොට පිටතට පැමිනෙත්ම සිනාමුසු මුහුනින් සුහඳ බව පල කරන්නට කටයුතු කලාය. සාමන්‍යයෙන් ඔවුන් වඩාත් කැමති වන්නේ දැඩි අවධානයෙන් තම තමන් වෙතට පැවරී ඇති රාජකාරිය උපරිමයෙන් නිමකරන්නටය. සමහර විටක පසුගිය කාලයේ අප ඔවුනගේ මතකයන් තුල වඩාත් හොඳින් සටහන් වන්නට සමත්වන්නට ඇත. පිලිගැනීමේ කටයුතු කල තරුනිය වඩාත් සතු‍ටුදායක තොරතුරක් ‍රැගෙන ආවාය. “අප ඔබව සාදරයෙන් පිලිගන්නවා.කලකට පසුව ඔබ වඩාත් අපූරු දවසක පැමින ඇති බව් දැනුම් දෙන්නට කැමතියි”. ඉන්දියානු ආභාශයක් ඇති යුරෝපියානු ප්‍රකට චිත්‍ර ශිපියෙකුගේ නම සදහන් කරමින් ඇය පැවසුවේ සෑදෑවේ ප්‍රධාන අමුත්තා ලෙසට පැමිනෙන බවය. ඇය වැඩි දුරටත් විස්තර කලාය. එලිමහන් චිත්‍රනය පිලිබදව මහත් සමත් ඔහු නගරයේ කෙරවල කඳු මුදුනතහි මෙන්ම නගරයේ උද්‍යානයේ මතකයන් දෙකක් පැමිනෙන්නන් ඉදිරියේ නිමකරන්නට බලාපොරොත්තුවන බවකි. “ඒත් ඔබ ඔහු සමග එක්වන්නට අකමැතිනම් දෙවන ශාලාවේදී ආසන පනවා දෙන්නට අපට හැකියි”. මෙවන් විසිතුරු අවස්ථාවක් මගහරින්නට අප දෙදෙනාටම අවශ්‍ය නොවිනි. “අපි ඒ සැදෑවාට් සහභාගී වෙන්නට කැමතියි. ඒත් මදක් දුරින් වන ආසන දෙකක් බලාපොරොත්තු වෙන්නේ දෙදෙනා අතරද සංවාදයකට ඉඩකඩ අවශ්‍ය නිසයි” මම පැහැදිලි කෙරුවෙමි.
මදක් උසින් පිහිටා ඇති වේදිකාවක එම ශිල්පියා තම පරිනත වර්ණ හැකියාව නිමවන අයුරු දෙපසින් වන නිශ්චල කැමරාවන් දෙකක් ඔස්සේ දෙපසින් ඉහලින් වන විශාල තිර දෙකක ප්‍රද්ර්ශනය වේ. බොහෝ දෙනා ධ්‍යානයකට සමවැදුනාක් සේ මදු විතක් තොලගාමින් හෝ රාත්‍රී ආහාර වේල සමහ ඒ අපූර්ව වර්ණ හරඹය බලා සිටී. තමන් ආහාර ගනිමින් සිටින දීසියකින් වත් අමතර හඬක් නොනැගැන පරිදි ශාලාවේ නිහඬ බව රකින්නට ඔවුන් සහය වන්නේ කිසිදු විධානයකින් හෝ ඉල්ලීමකින් තොරවය. කලාතුරකින් හෝ අයෙක් තම නොසන්සුන් බවක් සමග පිටතට යන්නට අවශ්‍ය වුවහොත් සහය වන්නට කාර්යමන්ඩලය සූදානම්ව සිටින්නේ සාමාන්‍ය රාජකරියට මදක් ඔබ්බෙන් මෙනි. අප දෙදෙනාටද කථා බහ සදහා කොතරම් දේ තිබුනද මේ නිහඬ බව බිඳින්නට මහත් ලෝබකමක් දැනෙන්නා සේය.ඉදහිටක හුවමාරුවූ වදනක් දෙකක් හැරෙන්නට අප දෙදෙනද ඒ අපූර්ව වර්ණ හරබයට සමවැදුනාක් මෙන් විය.

good-night-18aff

    “මිනිස් වර්ගයා තම ගමනේදී පෘතුවිය මත තැබූ පලමු හරවත් සටහන ගුහා චිත්‍ර ලෙසට පිලි ගැනෙනවා….” එම ශිල්පියා තම දෙපැයක පමන වූ වර්ණන කාර්යයෙන් පසුව තම අදහස් කිහිපයක් ශාලාවෙහි වෙසෙන්නන් සදහා පලකරන්නටද අමතක නොකලේය. “අප අවට වන වර්ණ හා හැඩතල සමග තම සිතැගි මුසුකල මේ ව්‍යායාමයන් මිනිසා විසින් නිර්මානය කර ගත් අනෙකුත් බොහෝ සංස්කෘතික කාරනා ඉක්මවමින් විශ්වීය වීම පැහැදිලියි” ඔහු වඩාත් දාර්ශනික ලෙසට තම විෂය සමග ඇති තම ගනු දෙනුව පැහැදිලි කරන්නට වූවාය. “මම ඔබට මතක කරනවා මිනිසාට තම අතීතයට මෙන්ම අනාගතයට ඇවිද යන්නට පහසුතම විශය රටාව නම් චිත්‍ර කරනය බව. දිනක අපහට මේ විශ්වයේක් ඈත දේශයකින් යමෙක් මෙහි පැමිනියද අපව තේරුම් ගන්නට පහසුතම මාධ්‍ය වනවා ඇත්තේ මේ සිතුවම් කරනය වේවි යන්න මගේ විශ්වාසයයි. ස්තුතියි” අපූර්ව හෝරා දෙකහමාරක කාලය නිමාවිය. ඔහු සාමාන්‍ය අමුත්තෙකු ලෙසට මද උස් වේදිකා තලයෙන් බැස විත් තම රාත්‍රී ආහාරය සදහා අසුන් ගැනිනි. මා ඒ දෙස බලා සිටිනු දු‍ටු ඇය “‍රැස් විහිදිය යුත්තේ මිනිසා ගෙන් නොව, ඔහු කරන කියන දෙයිනි” සරල මෙන්ම මහත් බරපතල අදහසක් ඇය සැහැල්ලුවෙන් පවසා දමන්නට කටයුතු කලාය. දවසේ වෙහෙස වෙනුවට මහත් ප්‍රබෝධයක් සිත ගත පුරා විසිරී ඇතුවාක් මෙනි.
“ඔබ දන්නවද, බුදු දහම අනෙකුත් බොහෝ දහම් වලින් වෙන් වන්නේ එය තවත් ගොඩ නැගීමක් වනවා වෙනුවට ගොඩ නැගීම් විග්‍රහ කරන දහමක් වනවා. ඒක් දර්ශනයක්ද නොවන්නේ තවත් දැක්මකට ආරාධනා කරනවා වෙනුවට දැක්ම අහවර කරන්නට යෝජනා කරන නිසයි. අර ගම්වාසීන් වැදිම් පිදුම් කරන කිසිදු දෙයක් හෝ ක්‍රියාවක් එහි නැහැ. හැබැයි වඩාත් ශිශ්ඨසම්පන්න විදිහට ඔවුනගේ ජීවන රටාවල් පවතිනවා. ඔවුන්ගේ සංස්කෘතිය බාහිර ලෝකය මත එතරම් සටහන් වූ දෙයක් නොවේ. ඒත් ඔවුන් වඩාත් සංස්කෘතිකයි. මේක හරියට බාහිර අපිට ඇතුලතත් අවුල්, පිටතත් අවුල් කාරනාවක් වගේ පෙනුනට ඔවුනටනම් එහෙම නැති බවයි පෙනෙන්නේ.” සටහන් පෙල වඩාත් හරවත් වන්නට නම් එම සටහන මෙන් දස දහස් ගුනයක් අප පසුකල යුතුය. “අපි හෙට සැදෑවේ නැවත හමුවෙමුද? දිනයට සමුගැනීම වෙනස් ආකාරයකට මම යෝජනා කලෙමි.

enhanced-10662-1397196925-fgnfgnfn

      පසුදා උදය වරුවේම කාලය නොයෙකුත් අධ්‍යාන ආයතනයන් සමග නව සේවා අවස්ථාවක් ගැන කල සාකච්චා සදහාම වෙන්ව ගෙවී ගියාය. සමහර ආයතනයන් සමග වූ අදහස් හුවමාරූන්ගේදී තවමත් ඔවුන් සතුව ඇති සාම්ප්‍රධායික නැබුරුතා පිලිබදව විමතියක් ඇති වූවාය. විටක ඔවුන් නව දැනුම සමග ඉදිරියට යනවා වෙනුවට ඔවුන් සතුව ඇති සාම්ප්‍රධායික අනන්‍යතාවය පිලිබදව මහත් සතු‍ටු වෙනවා වැනිය. තවත් විටක මහා බරපතල විද්වතුන් ලෙසට සැලකෙන මෙන්ම පිලිගැනුම් ලබන අයගේ යල් පැන ගිය අදහස් ඔවුන්ගේ විෂයන් වෙතට මොනතරම් බරක් වී ඇත්දැයි පැහැදිලි වන විට මහත් කනගාවුවක්ද ඇති විය. ඇත්තෙන්ම ඔවුන්ට තම දැනුම පිලිබදව ඇති ගනු දෙනුවට වඩා ඇත්තේ එම දැනුම ඇති බවට ලබා ඇති සහතික පිලිගැනීම් පිලිබද ගනු දෙනුවකි. අවසානයේ ආයතන කිහිපයකම තාවකාලික online ආකාරයේ දේශන අවස්ථා කිහිපයක් ලබා ගන්නට හැකි විය. එයින් ඉපයෙන ආදායම ඉදිරි කෙටි කාලය සදහා සැහෙනු ඇත. අපගේ අවසාන කෘතිය වෙතට ලොවෙන් පිලිගැනීමක් ලැබුනද නොවුනද හෙට හෝ එලබෙන කවදා හෝ මිනිස් වර්ගයා පසුකරන්නට වන කඩයිම් කිහිපයක් ගැනම එහිදී පුලුල්ව කථාකරන්නට හැකිවීම පොලොවෙහි පස් අතර සැගව යන්නට ප්‍රථම මා අතින් මගේ වර්ගයා වෙනු වෙන් යුතු කමකැයි සිත තුල ඇති බලවත් විස්වාශයකි. දහවල උදාවෙත්ම නගරයේ උදයානය වෙතට යන්නට සිත් විය. එහි වන කුඩා අවන්හලකින් ලබා ගන්නා සරල ආහාරයක් දහවල සදහා සැහෙනු ඇත. එතරම් ජනාකීර්න නොවන දහවලේ උද්‍යානය පුරා විවිධ කුරුලු හඬවල් වලින් පිරී යයි. අන්තර්ජාල ඔස්සේ Zen දහම ගැන වන මධ්‍යස්ථානයක් පිලිබදව තොරතුරු ලබා ගත් අතර සැදෑවේ අප හමුවූ පසුව ඒ වෙතට යාමට කාලය යොදා ගැනීම පිලිබදවද කථාබස් කරන්නට අවශ්‍ය තොරතුරු සටහනක්ද සමග නවා තැනින් පිටත් වීමි. පිටත්ව සුලු වෙලාවකින් දුරකථනය වෙතට පැමිනි පනිවිඬයකින් පැවසුනේ පෙරදිනයේ ගිවිසගත්තාට වඩා හොරාවක් පමන ඉක්මනින් ඇයට උද්‍යානය වෙතට පැමිනෙන්නට හැකි වන බවකි. නගරය කෙරවල වන කදුමුදුනත වෙත යන්නට ඇයට අවශ්‍යව ඇත.

aassddeerrr

    තරමක සැහැල්ලු දවසක් ඇයට හවුව තිබෙනවා වියයුතුය. සැහැල්ලුවකින් ඇය සිටින්නේ මහත් ප්‍රබෝධයකිනි. උද්‍යානය කෙරවල වන ඉතා සෙමින් ගලා බස්නා ගං ඉවුරට වන්නට පිහිටවා තිබූ සුපුරුදු අසුන්ක අප වාඩිව සිටියෙමු. ජල රල අතර නිරන්තරයෙන් ඔබ නොබ පිහිනන විසිතුරු පක්ෂීන් මහත් විසිතුරු බවක් ගෙනෙමින් සිටී. උපතින් කිතුනු පරිසරයකට ඇය අයිතිව සිටියද ලොව නෙක සංස්කෘතීන් ඔස්සේ ගලා එන විවිධ දහම් අර්ථයන් පිලිබදව විවෘත විමසිලිමත් බවක් අවදිව තිබිනි. “නොයෙකුත් දහම් කාරනා මෙන්ම ඒවා ආශ්‍රිතව ගොඩ නැගෙන දහම් සංස්කෘතීන් පිලිබදව අපි අතර ඇත්තේ මහත් පටලැවිල්ලක්. බොහෝ වෙලාවට මුල් දහම් ස්වභාවය වෙනු වට අපි ඒ ඇසුරින් ගොඩ නැගෙන සංස්ක්‍රිතීක ආකාරයන් වලට සීමා වෙන ස්වභාවයක් තිබෙනවා. සමහර විටක ඔබ පුදුම වේවි, බුදු දහම ඇසුරින් වන සංස්කෘතීන් සමග ගිලී සිටින ඇතැමෙකුට මුල් දහම පෙනෙන්නේ හතුරෙකු ලෙස කීවොත්. අම හිතන්නේ මේ බව සියලුම ආගම් වලට පොදුයි. හරිම සංකීර්නයි.” වරක් මා හැදෑරුම් ආයතනයකදී මේ බව විවෘතව පලකල මොහොතක අයෙක් දෙදෙනෙක් ගැ‍ටුමකට පවා සැරසුනු යුරු පැහැදිලි කෙරුවෙමි. ඇය විමතියට පත් බවක් පලකරවන්නට විය. ” කොහොම උනත් මිනිස් වර්ගයාගේ සංස්කෘතික කථාන්දරයේ බරපතලම පරිච්ඡේදයක් ලොව පුරා නෙක ප්‍රදේශවලින් බිහිවෙන නෙක ආකාරගත් දහම් කාරනා සමග ලියවෙනවා.”ඔවුන් අද අත්පත්කරගෙන සිටින ශිෂ්ඨ බවින් වැඩි ප්‍රතිශතයක් හිමි වෙන්නේ ඒවා ගෙනෙන ලද හික්වීම් වලට බවයි මම විස්වාස කරන්නේ. මිනිසාට තමන්ව අර්ථ දක්වා ගන්නට අවශ්‍යව තිබූ ජීවිත කාලය ගැන පමනක් නොව මෙහි ආ තැන් මෙන්මපසුව යන තැන ගැන පවා අර්ථ මේ දහම් ඔස්සේ ගෙන ඒම ඔවුනට මහත් සහනයක් වූවා මම හිතන්නේ.” ඇය වඩාත් අවධානයෙන් සවන්දීම මා මහත් සිත්ගත් කරුනක් විය. ඇගේ විමසිලිමත් මනස මා ඇය වෙතට බැදගත් පලමු කාරනව යැයි මට සිතිනි. “හැබැයි අමතක කරන්න එපා තවමත් ලොවපුරා මතුවන බොහොමයක් ගැ‍ටුලු වලටද පදනම ඒකම බව” ඇය පිලිවදන සමස්ථය පිලිබදවම කැටිවීමක් ගෙනවිත් තිබිනි.

2014_11_FeatureAwe_Cliff_WBefwewefw

                                                    “ඔබ නම් සංස්කාරකගේ නොපැමිනීම ආරම්භවීම බුදුදහම වෙතට ඔබ පැමිනීම ආරම්භවීමයි” ඇයගේ විමසුමට සරල පූර්න පිලිතුරක් සදහා මගේ උත්සාහය එලෙස විය. අලංකාර පහන්කනු පෙලක් මැදින්වූ අප ඇවිද යමින් සිටි වෙගය අඩාල කල ඇය ඒ වෙතට සිනා සෙනවාදැයි බරපතල ලෙසට ගනන් ගන්න්වාදැයි වැනි විමසිල්ලක අතරමංවූ ලෙසක් දක්වන්නට විය. “නැහැ එය හැගෙන්නට ඉඩ හරින්න” ඇය වචන නොකල විමසුමටද මම පිලිවදන් දුන්නෙමි. මාවත දෙසට නැබුරුකරගත් දෙනෙතින් ඇය නැවත ගමන් ඇරබුවේය. මෙම උද්‍යානය වඩා අපූරු සැලසුමකට අනූව නිම වූවකි. පහන්කනුවල පවා වන විසිතුරු රටාවල් ඒවායේ ස්වභාවික පෙනුමට අදාල වන වර්ණවලින්ම වර්නගන්වා තබන්නට තරම් ඔවුන් සංවේඳී වී තිබිනි. සමහර අතුරු මාවත් අවට වන තුරු ගොමු වලින් එන පත්‍රවලින් ගැවස තබන්නට කටයුතු කර තිබිනි. ඒවා මතින් පියවර තබමින් යන්නට පැමිනෙන සමහර අමුත්තන් තුලවන කැමැත්ත වෙතට ඔවුන් එලෙස සංවේදී වෙන්නට කටයුතු කර තිබිනි. “ලෝකය වෙතට විවර වන ඉදුරන් අතරින් ලෝකයට ගලා ගෙන යන්නට ඉඩ හරින්න. මැදිහත් වන්නට උත්සාහ නොකරන්න”. ඇයව තව දුරටත් අපහසුතාවය කැදවනවාදැයි මම මගෙන්ම විමසන්නට විය. මම කලකට පෙර කල සටහන් පෙලක් නැවත මත්කර දෙමින් ඇයව සැහැල්ලුවකට කැඳවා දමන්නට අවශය විය.”ඔබ දන්නවාද මේ ලෝකේ තිබෙන සරලතමම දේ තමයි “බුදු දහම” කියලා මට හිතෙනවා. හැබැයි ඒක තේරුම් ගන්නට ඔබේ සිත සංකීර්න වැඩි වෙලා තිබෙනවා”. ඇත්තටම ඒ අවකාශය ඔබට හමුවෙන්නේ ඔබගේ බුද්ධි අවකාශයට යටින්. ඒවා ධහම තෑරුම් ගැනීම වෙතට පිවිසෙන්නට ඇති උපකරන පමනයි”. ඇය වඩාත් කැමැත්තෙන් සවන් දෙන්නට සූදානම් වන විට මම මාතෘකාව වෙනස් කරන්නට උත්සාහ කලෙමි. ටිබෙටියානු මිතුරා නිතර පවසන පරිදි මේවා දැනුම බවට පත්කර ගැනීම නැවත නොමග යාමකි. “ඇතුලතින් අත්පත් කර ගත යුතු දෑ එලෙසම වන්නට ඉඩ හරින්න.” වරක් ආශ්‍රමයේදී අපට හමුවූ ආගන්තුක මහත්මයෙකුට කල සරල පැහැදිලි කිරීම වඩාත් අපූර්ව ලෙසට මතකයේ සටහන්ව තිබිනි.